Gagnasafn RÚV

Í fyrirspurnatíma á Alþingi í dag átti Birgitta Jónsdóttir samræðu við Illuga Gunnarsson mennta- og menningarmálaráðherra um gagnasafn Rúv og varðveislu þess. Hér að neðan má lesa ræðu Birgittu við upphaf umræðunnar og myndskeið af umræðunni allri.

Forseti,

Fyrir nokkrum árum náðist að bjarga fyrsta viðtalinu sem tekið var upp hjá útvarpinu árið 1935. Þetta var viðtal við Jóhannes Kjarval sem var varveitt á lakkplötum. Lakkið af þeim var farið að brotna þegar þessari gersemi var bjargað.

Í frétt Rúv um málið frá 20. ágúst síðastliðnum segir meðal annars um gagnasafn RÚV, með leyfi forseta:

Birgitta Jónsdóttir“Í geymslum Ríkisútvarpsins eru að minnsta kosti tíu þúsund lakkplötur, 30 þúsund segulbandspólur, 10 þúsund geisladiskar og þúsundir myndbanda með leikritum, viðtölum, tónlist, fréttum og ýmsu fleiru. Elstu myndböndin eru frá 1966 þegar sjónvarpið tók til starfa. Hluti af þessu safni liggur undir skemmdum.”

Forseti: Hér er um menningarverðmæti þjóðarinnar að ræða. Rétt eins og þjóðminjasafnið og önnur söfn geyma muni og mikilvægar prentaðar heimildir, geymir RÚV raddir sögunnar okkar og því má alls ekki fresta því að tryggja varðveislu gagnasafnsins í heild.

Eins og starfsmaður RÚV sagði, með leyfi forseta:

„Mikið af þessu efni er eitthvað sem komandi kynslóðir eiga eftir að meta allt öðruvísi heldur en okkar kynslóð og við höfum ekki leyfi til þess að láta þetta einhvern veginn bara danka og láta sem það sé allt í lagi. Nei við megum það ekki.” (tilvitun lýkur).

Svo er annað í þessu sem er mikilvægt að huga að:  Allt þetta efni er meira og minna lokað inni án þess að nokkur hafi í raun og veru aðgang að því.

Ég vil því spyrja hæstvirtan ráðherra:

Í fyrsta lagi, hvernig er  er varðveislu hljóð- og myndefnis RÚV nákvæmlega háttað?

Í öðru lagi; hvernig hyggst ráðherra bregðast við því að hljóð- og myndbandasafn RÚV liggur undir skemmdum?

Og í þriðja lagi, telur ráðherra að hljóð- og myndefni RÚV eigi að vera aðgengilegt almenningi? Ef svo er, með hvaða hætti telur ráðherra að aðgengið eigi að vera?

Áður en ég hleypi ráðherra að til að svara vil ég ítreka að frá mínum bæjardyrum séð kemur þetta mál fjárhagsstöðu RÚV eða hlutverki þeirrar stofnunnar ekkert við.

Þetta er sérstakt verkefni sem nauðynlegt er að ráðast í án tafar. Og það er vel hægt að leggja fé sérstaklega til þessa verkefnis, óháð því hvað okkur finnst að öðru leyti um Ríkisútvarpið, hlutverk þess og fjárhagsstöðu.