Af veiku fólki og veiku kerfi

gaSuma daga fallast mér nánast hendur. Það er ekki hægt að opna netið, blað eða annan miðil án þess að lesa um hörmungar fólks sem á við veikindi að stríða. Það kaldhæðnislegasta er að það eru ekki veikindin sem eru að buga þetta fólk, heldurheilbrigðiskerfið og kostnaðurinn við veikindin.

Við eigum frábært heilbrigðis starfsfólk. Það vinnur hins vegar bæði undir alltof miklu álagi og oft við heilsuspillandi aðstæður samanber mygluna á LHS. Aðstaðan á LHS er líka ekki til fyrirmyndar fyrir neinn, sjúklingar liggja í geymslum, salernum og á göngum sem er náttúrulega ekki boðlegt. Síst af öllu fyrir veikt fólk.

Það er líka sérstakt að þessa dagana eru alltaf í gangi safnanir fyrir fólk sem er veikt eða er með veik börn, þetta er bara birtingarmynd þess hvernig ástandið er. Veikt fólk eða fólk með veik börn á ekki að þurfa að treysta á aðstoð fólks út í bæ til að standa undir kostnaði. Ég er nokkuð viss um að við erum flest sammála um það.

En þetta er ekki allt og sumt. Hvað með þá sem búa úti á landi? Þeir þurfa ekki bara að eiga við erfið veikindi heldur einnig mikinn kostnað vegna ferða og uppihalds fjarri heimabyggð. Sjúkratryggingar Íslands greiða eingöngu 2 ferðir á 12 mánuðum til sérfræðings sem ekki er í heimbyggð, nema um alvarlega króníska sjúkdóma sé að ræða.

Ef við skoðum þetta nánar þá er þetta ansi galið. Hvað með þá sem þurfa að fara til fleiri en eins læknis til dæmis? Það þarf nú ekki að vera neitt alvarlegt að svo sem, en flestir þurfa að leita lækninga utan heilsugæslunnar eftir því sem fólk eldist eða börn veikjast. Á fólk að þurfa að leggja fyrir til að geta farið til hjartalæknis, augnlæknis eða giktarlæknis eða á það að velja í hvað það vill eyða þessum ferðastyrk og láta hitt mæta afgangi? Að mínu mati ætti rökstuðningur heimilslæknis að vera næg forsenda fyrir endurgreiðslu ferðakostnar og ekki takmarkaður við ákveðið margar ferðir á ári. Það er líka hægt að ræða þetta útfrá réttindum sjúklinga til að velja sér lækni en það er önnur umræða.

Fólk á heldur ekki að þurfa að rífa sig upp með fjölskylduna til að vera nær læknishjálp af því að það er búið að hola að innan heilbrigðisþjónustuna á landsbyggðinni. Það er ekki þannig sem við höldum landinu í byggð.

Gott dæmi um þá heilbrigðisþjónustu sem hefur verið færð á færri hendur eru fæðingar. Hér á árum áður gátu konur fætt á mörgum stöðum á landinu, þar voru ljósmæður til staðar og öll aðstaða. Í dag er þetta ekki hægt og þess vegna þurfa fæðandi konur og makar þeirra að leggja í ferðalög á öllum árstímum til að sækja þessa sjálfsögðu þjónustu.

Enduruppbygging heilbrigðiskerfisins er forgangsatriði, í þeirri uppbyggingu þarf að huga sérstaklega að landsbyggðinni og tryggja aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem næst heimabyggð.

Sumt er ekki mælt í peningum eins og stuðningur fjölskyldu og vina í gegnum erfið veikindi. Ein forsenda þess að geta nýtt þennan stuðning er að vera sem næst fólkinu sínu og það ættu að vera sjálfsögð mannréttindi sjúklinga. Það á ekki að flytja gamlar konur frá Patreksfirði til Ísafjarðar án þess að spyrja kóng eða prest svo við tökum nýlegt dæmi. Hvað þá að vísa fólki sem kemur á bráðadeild til rúms í bílageymslum.

Kerfið á vinna með okkur en ekki á móti!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *