Hæstiréttur misskilur internetið líka

Um frétt: http://www.visir.is/g/2018181018826/haestirettur-stadfestir-logbann-a-deilisidur

Þessi dómur ber með sér grundvallarskilningsleysi á internetinu, nú sem fyrr.

Það er margt að fjalla um í sambandi við þessi lögbönn, en mig langar til að útskýra einn mikilvægan punkt, og það er munurinn á netveitu og hýsingaraðila.

Netveita veitir internet. Hún er eins og vegakerfið. Hýsingaraðili hýsir efni á netinu, til dæmis vefsíðu. Hún er eins og hús, í þessari líkingu. (Líkingin er takmörkuð, en þar sem fólk hættir jafnan að hlusta um leið og tæknimál eru nefnd verður víst að nota líkingu til að útskýra þetta.)

Vonandi sér fólk að það er grundvallarmunur á því að girða af eitt hús vegna amfetamínframleiðslu og því að gera Vegagerðina ábyrga fyrir því að fjarlægja merkinguna á húsinu. Þessi lögbönn eru álíka gagnleg og reyndar sennilega minna gagnleg… eða allavega er ég mun lengur að finna ómerkt hús eftir leiðbeiningum heldur en að komast inn á Pirate Bay hjá netveitu sem hefur orðið fyrir lögbanni. Meðan ég man, þá þarf ekki meiri sérfræðiþekkingu en að kunna að nota leitarvél til þess – farið á Google og setjið inn „access pirate bay“ og velijð fyrsta tengilinn. (Ekki gera það samt, ég er bara að benda á að það er ekkert mál.)

Að taka niður vefsíðu hjá hýsingaraðila vegna þess að þar sé hýst ólöglegt efni getur eitt og sér alveg verið réttlætanlegt. En það er ekki það sem þetta lögbann gerir, heldur gerir það milliliðinn, netveituna, ábyrga fyrir öllu því efni sem er að finna á netinu – ábyrgð sem netveita getur augljóslega ekki axlað, rétt eins og að Vegagerðin getur ekki axlað ábyrgð á því vímuefnaneytendur rati ekki til dópsalanna.

Það er margt fleira sem má ræða í sambandi við þetta, en þessi grundvallarmunur verður að vera á hreinu; netveita er ekki hýsingaraðili og getur ekki borið ábyrgð á því sem aðrir hýsa. Þetta er lykilatriði.

Jafnvel ef milljón lögbönn væru sett á milljón lén til þess að reyna að hindra Google í að aðstoða almenning við glæpastarfsemina, þá væri samt ekki flóknara en að nota annan DNS þjón (t.d. með IP töluna 8.8.8.8, hjá Google), sem ég bendi á að þarf grunnþekkingu til að gera, ekki sérfræðiþekkingu. Ég ítreka: að skipta um DNS þjón er grunnþekking, ekki sérfræðiþekking. Í netfræðum er hún það sem samlagning er í stærðfræði; sennilega það fyrsta sem nokkur manneskja lærir. Ég veit að þarna eru alveg heilar tvær skammstafanir og meira að segja fjórskipt tala, en þetta er samt ekki á nokkurn hátt flókið fyrir neinn.

Það eru fleiri tæknileg atriði sem skipta heilmiklu máli í þessu (og ekki halda að „tæknileg atriði“ þýði „smáatriði“ – internetið er bara tækni), en til að hafa þetta stutt læt ég það bíða frekari umræðu.

Greinilega þarf að breyta lögum um þetta og munu Píratar leggja fram frumvarp um það (sem getur að vísu tekið tíma því að útfærsluna þarf að skoða gaumgæfilega, sérstaklega með hliðsjón af skilningsleysi löggjafa og dómstóla). Óskandi væri að hæstiréttur hefði skilið málið nógu vel til að dæma rétt og ekki þyrfti að breyta lögum, en það er jú þannig að þótt internetið sé ekki lengur í sjálfu sér nýtt, að þá brýst skilningsleysi á því út með vondum lögum og vondum dómum enn þann dag í dag.

Posted in Uncategorized