Ábyrgð þingmanns gagnvart grasrót.

Grein 48. Í núverandi stjórnarskrá segir “Alþingismenn eru eingöngu bundnir við sannfæringu sína og eigi við neinar reglur frá kjósendum sínum”

Píratar vilja reyna að gera stjórnmálaflokk sem er með eins flatt skipulag og mögulegt er. Enginn aðili á að hafa meira að segja um stefnu flokksins umfram annan. Ekki heldur kjörnir fulltrúar
Þess vegna var það svo að þegar Píratar voru að semja lög félagsins fyrir stofnfund, var mikill áhugi hjá félagsmönnum að reyna að gera þingmenn ábyrga gagnvart flokknum. Dálítill ótti var að svipað gæti gerst og hafði gerst hjá nokkrum stjórnmálaflokkum á þessu tímabili, það er  að þingmenn segðu sig úr flokknum en héldu þingsætinu.
Mörgum þótti sem þingmaður gæti haldið jafnvel grasrót stjórnmálaflokkanna í hálfgerðri gíslingu ef grasrótin tæki ekki ákvarðanir sem þóknaðist þingmanninum. Eins og Píratar vita að þá er alltaf kosið um stefnu flokksins meðal allra félaga, sem á því hafa áhuga, í kosningarkerfi flokksins.
Það var þó ljóst frá upphafi  að lög félagsins mættu ekki fara gegn gildandi lögum og stjórnarskrá. Málamiðlunin var þá sú að setja í lög félagins að þingmenn mættu á lágmarks fjölda funda þar sem félagar hefðu reglulegt aðgengi að þingmönnum. Þess vegna er ákvæði um framfarafundi hjá okkur sem hefur þó tekið einhverjum breytingum frá stofnfundinum.
Kinkað var kolli yfir þessu og viðurkennt að við þyrftum að komast inn fyrst og gætum svo tekið umræðuna upp aftur þegar sjéns væri á að breyta þessu
Í nýju stjórnarskránni sem stjórnlagaþing samdi er sama grein en þó lítið breytt “Alþingismenn eru eingöngu bundnir við sannfæringu sína, en ekki við nein fyrirmæli frá öðrum.”

Undirritaður gerir sér fulla grein fyrir því að ef við skoðum betur þessa grein stjórnarskrárinnar, að þá er ástæða fyrir henni sem auðveldlega er hægt að færa rök fyrir.
Til gangur þessa pistils er þó ekki að fjalla einungis um þetta ákvæði stjórnarskrárinnar né að tala fyrir breytingum á henni sérstaklega.

Það er undir hverju þingmanni komið eftir að hann nær kjöri hvað hann vinnur mikið með grasrót og hversu mikið hann fer eftir samþykktum stefnum félaga.
Hvað getum við þá gert þegar við tölum um að félagar eigi að hafa áhrif oftar en á fjögurra ára fresti(svona venjulega).
Þá fyrst höfum við tækifæri til að kjósa og gera upp við þingmenn sem okkur þykir að hafi ekki staðið sig gagnvart stefnumálunum með atkvæði í prófkjöri. Allavega getum við það í minnst á fjögurra ára fresti hjá Pírötum þar sem lög félagsins kveða á um að það verði að halda prófkjör án undantekningar. Víða er þetta enn loðnara.

Það verður víst varla hægt að laga þetta fyrr en við erum komin með persónukjör í kosningum í stað flokkræðis.

Ættu þingmenn oftar að halda félagsfundi um málefni sem koma upp á þingi? Ætti að vera frumkvæði félaga að kalla eftir slíkum fundi eða á það að vera frumkvæði þingflokksins?
Þyrfti að koma því í lög félagsins?

Ég allavega stefni á að halda áfram að vera virkur í grasrótarstarfinu og sækja þaðan þá sýn sem Píratar hafa eins oft og mögulega verði ég valinn til þingmennsku af öðrum Pírötum

Björn Þór Jóhannesson